تاریخچه چای و انواع آن در جهان

چای یکی از قدیمی‌ترین و پرمصرف‌ترین نوشیدنی‌های جهان است که تاریخ آن به بیش از ۵ هزار سال پیش بازمی‌گردد.

منشأ اصلی چای کشور چین است و بر اساس افسانه‌ای مشهور، در سال ۲۷۳۷ پیش از میلاد امپراتور شن نونگ (Shennong) هنگام جوشاندن آب، متوجه شد که چند برگ از درختی ناشناس در آب افتاد و نوشیدنی خوش‌عطر و خوش‌طعمی ایجاد کرد. هرچند این داستان جنبه افسانه‌ای دارد، اما شواهد تاریخی نشان می‌دهد که چای از هزاران سال پیش در چین مصرف می‌شده است.

در ابتدا، چای بیشتر به عنوان گیاهی دارویی استفاده می‌شد، اما به‌تدریج به نوشیدنی روزمره مردم تبدیل شد. در دوران سلسله تانگ (Tang Dynasty)، فرهنگ نوشیدن چای رونق فراوانی یافت و کتاب مشهور «کلاسیک چای» (The Classic of Tea) توسط لو یو (Lu Yu) نوشته شد که نخستین اثر جامع درباره کشت، فرآوری و نوشیدن چای به شمار می‌رود.

از چین، چای به ژاپن، کره و سپس از طریق جاده ابریشم و تجارت دریایی به خاورمیانه و اروپا راه یافت. در قرن هفدهم، بازرگانان هلندی و انگلیسی چای را به اروپا معرفی کردند و در مدت کوتاهی به یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌های جهان تبدیل شد.

امروزه چای پس از آب، پرمصرف‌ترین نوشیدنی جهان است و در ده‌ها کشور کشت می‌شود.

---

گیاه چای

تمام چای‌های اصلی دنیا از یک گیاه به نام Camellia sinensis به دست می‌آیند. تفاوت میان انواع چای، نه به دلیل تفاوت گیاه، بلکه به علت روش برداشت، میزان اکسیداسیون (تخمیر آنزیمی)، فرآوری و خشک کردن برگ‌ها است.

۱. چای سیاه (Black Tea)

چای سیاه پرمصرف‌ترین نوع چای در جهان و محبوب‌ترین چای در ایران است. برگ‌های آن پس از برداشت به طور کامل اکسید می‌شوند و به همین دلیل رنگ تیره، عطر قوی و طعم پررنگی پیدا می‌کنند.

ویژگی‌ها:

• رنگ قرمز تیره تا قهوه‌ای
• طعم قوی و ماندگار
• کافئین نسبتاً بالا
• مناسب برای صبحانه و مصرف روزانه

کشورهای معروف تولیدکننده:

• هند
• سریلانکا
• چین
• کنیا
• ایران

 

۲. چای سبز (Green Tea)

 

چای سبز بلافاصله پس از برداشت حرارت داده می‌شود تا اکسیداسیون متوقف شود؛ بنابراین رنگ سبز و مواد آنتی‌اکسیدانی آن حفظ می‌شود.

ویژگی‌ها:

• رنگ سبز روشن
• طعم گیاهی و تازه
• سرشار از آنتی‌اکسیدان
• کافئین کمتر از چای سیاه

 

۳. چای سفید (White Tea)

 

چای سفید از جوانه‌های تازه و برگ‌های بسیار جوان تهیه می‌شود و کمترین میزان فرآوری را دارد.

ویژگی‌ها:

• طعم بسیار ملایم و شیرین

• رنگ زرد بسیار روشن

• آنتی‌اکسیدان فراوان

• از گران‌ترین انواع چای

 

 

 

 

 

 

 

۴. چای اولانگ (Oolong Tea)

 

اولانگ بین چای سبز و چای سیاه قرار می‌گیرد و فقط بخشی از برگ‌های آن اکسید می‌شوند.

ویژگی‌ها:

• عطر بسیار پیچیده

• طعم گلی و میوه‌ای

• رنگ کهربایی

• محبوب در چین و تایوان

 

 

 

 

 

 

 

۵. چای پوئر (Pu-erh Tea)

 

پوئر نوعی چای تخمیرشده است که گاهی سال‌ها نگهداری می‌شود و با افزایش سن، ارزش بیشتری پیدا می‌کند.

ویژگی‌ها:

• طعم خاکی و عمیق

• رنگ بسیار تیره

• قابلیت نگهداری طولانی

• محبوب در جنوب چین